Tijd voor poëzie. Eerder gepubliceerd op de website van Veldgewas, een gedicht van Heerlenaar Philip Jansen.
Horror vacui
Kaal
sjteet mie gesjuur op 't lank
jonkleech besjient 't hulende hoot
dat ziene sjtols
sjplinkter noa sjplinkter
verloar –
oane moere hont belk ging nots
Maak mich gans mit leem en vietse
loat mich nog ee moal zieë
weë ich woar
gelukkig mit meële en musje
fleutenteëre op mie daak
Philip Jansen
Enkele woorden:
gesjuur = gebint, houtskelet
jonkleech = wassende maan
nots = nut
vietse = twijgen in muur van leem
meële = merel(s)
fleutenteëre = fluitend
22.10.11
Horror vacui
8.8.11
Dode taalkundigen | Een boek over Willy Dols
Het langverwachte boek over de veel te vroeg gestorven Sittardse taalkundige Willy Dols (1911-1944) is verschenen. Het is het verhaal over de veelbelovende jonge neerlandicus die aan het eind van de tweede wereldoorlog op bizarre wijze in Duitsland het leven verloor.
"Dit boek is geschreven als eerbetoon aan deze belangrijke taalkundige", schrijft auteur Lei Limpens. "Zoals door Toon Hermans in alle theaterzalen van Nederland en daarbuiten publiekelijk de lieflijkheid van zijn geboortestad Sittard is bezongen, zo heeft Willy Dols in de beslotenheid van zijn studeerkamer het unieke van de taal die hij in zijn geboortestad heeft leren spreken, voor de wetenschap vastgelegd. Daarmee heeft hij zich geschaard in de rij van Sittardse cultuurdragers." 
U kunt een exemplaar van dit prachtige boek bestellen voor 19,95 euro en 3 euro verzendkosten. Informatie kunt u krijgen door een e-mail naar dit e-mailadres van de auteur te sturen.
31.1.11
Limburgs toneel | Valkenburgsche dilettanten
Het was nat bij de opening van het toneelseizoen in Valkenburg, op zaterdag 10 juni 1933. En dat is geen goed nieuws voor een openluchttheater, stelde de verslaggever van de Limburger Koerier met spijt vast. 'Het niet al te gunstige weer had, jammer genoeg, het bezoek ongunstig beïnvloed. Doch èn het goede doel èn de voortreffelijke vertolking, welke de Valkenburgsche dilettanten brachten, hadden het bordje : "Uitverkocht" gerechtvaardigd.'
De toneelspelers (dilettanten gebruikt de verslaggever in de betekenis van amateurs of liefhebbers, niet in de betekenis van knoeiers of prutsers) brachten twee stukken op de planken, De Brant va Bellend, geschreven door pastoor Frans Schleiden, en Et groeat loot, een 'spotblijspel' van Pierre Visschers euver en in 't Vallekebergersj.
De schrijvers genoten de nodige bekendheid in hun dagen, en waren, ieder op hun eigen manier, onderdeel van de Limburgse taal- en cultuurbeweging van voor de oorlog.
'Het was verrassend met welk een natuurlijke vlotheid en hartelijke toewijding door deze Valkenburgsche tooneellisten spontaan en veelal zelfs onbewust de verschillende rollen werden vertolkt. Zij lagen de speelsters en spelers, om het populair uit te drukken - taal en sfeer pasten geheel in hun eigen wezen.'
De reden dat meneer Mazjerang het stukje vergeeld krantenpapier even aan de vergetelheid ontrukt is vanwege de zinnen die daarna komen. Niet omdat hij het zelf zo zou zeggen of zelf zo voelt, nee hoor, maar omdat het een prachtige illustratie is van de manier van denken in Limburg in die dagen, en niet alleen in die dagen trouwens. Het zijn zinnen die je even op je tong moet laten rusten, genau wie e good sjtuksjke hervere kieës.
'De Limburgsche en de z.g. Hollandsche mentaliteit staan in menig opzicht lijnrecht tegenover elkander. Dat is logisch ook, en haast vanzelfsprekend. De eene wordt gedragen en verrijkt door de eeuwenoude levende stuwkracht van het katholicisme; aan de calvinistische tendenzen van de andere is zelf het katholieke volksdeel benoorden de Moerdijk niet ontkomen. Deze tegenstellingen te willen wegdoezelen of trachten te verheimelijken is dwaasheid en in hooge mate onredelijk. Laat de Limburger daarom zichzelf zijn, ook in het tooneel. De meeste echt-Hollandsche tooneelstukken kan hij niet spelen, en leert hij ook nooit spelen. Goddank!'
Dat Goddank, met een uitroepteken aan het eind, Goddank!, is prachtig aan het eind van die alinea. Het is geen berusting, die volgt op zijn eigen constatering dat een Limburger nooit een Hollander zal zijn op het tooneel, nee, het is een taalkundige explosie van vreugde. Het uitroepteken is een jubelteken. Goddank! dat Limburgers geen Hollandsche tooneelstukken kunnen spelen - in het Limburg van 77 jaar geleden.
7.2.10
Sjwatwitbild | Gedanke bei e veldkruuts
Noe d'r sjnei voet en de lóch obbenüts egaal gries is, giet 't genóg tied vuur gedanke. Zoeë sjteet 't gesjrieëve op e veldkruuts tussje Kier en Ekkelder. Dè Uch leef het mie es ich, haw dè gerös mie leef es mich. De mieëtste lüj vare d'r a vuurbei.
9.1.10
Column | D'r connaisseur
Inne Mesjtreechse vrunk va mich profileert zich d'r letste tied es connaisseur va wien. Vreuger dronk d'r koempel geweun beer, mè seër 't letste joar is dat wied ónger zie nivo. Heë orakelt noe d'r godganse daag uëver 't prettige boekètsje en de zeute aofdronk vaan dee fijne koot de Vontoe. Want dao preufste de zon in.
Gónt vier oet eëte, dan hat heë alling nog mè interesse vuur de wienkaat. Oi oi oi, loer ins: ze höbbe hij 'ne Fleurie oet 1995. Dat is e lekker wijnsje! Dat pak iech miech. En hij: 'ne sjieke sjattoo oet de Bordo, oet 1985!
Zetste 'm e glaas wien vuur, dan zit heë ieësj vief minute mit zieng naas in 't glaas. Op zie gezich kómme dan riezige rumpele. En 't ieësjte sjlüksjke dat heë noa binne lieët lope, verhoes óp zie mins tieën kier va mónkhook noa mónkhook vuurdat 't endlich doa kunt woeë 't heemhuurt.
En umdat d'r wien die ich han ummer oet de minder kusjpielige regione van d'r supermaat bei mich um d'r ek kunt, loert heë bei dat ganse proces ummer gans bedinkelich. 'Ah', zeët heë dan mit e gezich woeë de compassie van aaf lup, 'de höbs weer zoen Sjileens flèske in hoes gehaold, hè? Mapa Valley, iech preuf dat direk'. En deë 'í' in direk, sjprik heë dan onhuërbaar zach oet.
Um zieng leefde vuur 't vóch wetesjappelig te kónne óngerbouwe, hat heë zich ing imponerende zamlóng wienbeuker i hoes gehoald. Op jieëker bladzei sjtónt doa groeëte bilder va zaftige droeve mit tekste à la 'op de ranke flanken van de Côte de la Doctrine rijpen stevige, harde rode druiven in de zon'. Erotisering van de droef ving ich dat. Porno vuur wienleefhöbbers.
Um d'r vrunk ins richtig te teste houw ich letste week d'r wien oet ing flesj Mapa Valley in ing (leëg) flesj Château Pavie gedoa. 'Hm,' zag heë wie heë 't ieësjte sjlüksjke gans vuurzichtig preufde, 'de gees veuroet, dao kinne die zwoer koppijn-Sjilene vaan diech dus ech neet tege op'.
Ich, quasie nonchalant: 'Hei preufste de zón in, wah?'
Heë, in anger sfere: 'Hij preufste de Franse zon in.'
Ich: 'Dan drink nog mè ins good, want ich mót dich sjtrak get gans bezóngesj vertelle uëver die Franse zón van dich.'
Heë kós d'r neet mit lache.
Subscribe to:
Posts (Atom)
Posts
